Mijn Prive-domein
Mijn Privé-domein

Shortlist
Shortlist


Catalogus
Catalogus


Bijdragen aan website

Recensie

< Vorige pagina
Privé-domein nr. 253
Auteur(s): Victor Segalen
Titel: Brieven uit China
Recensent: Edith Clabots
Bron:
Geplaatst door: Edith Clabots
Geplaatst op: 8-3-2011
Waardering: waardering: 4 uit 5


Brieven uit China
Op 24 april 1909 scheept Victor Segalen, op dat ogenblik marine-arts, in voor een lange reis naar het Verre Oosten. Het schip voert hem via de Rode zee, Ceylon en Vietnam tot in Hongkong waar het Chinese avontuur hem wacht. Segalen heeft als schrijver, dichter, arts, archeoloog, taalkundige, literair criticus en etnoloog een niet-aflatende honger om het Andere te ontdekken, het exotische, vreemde en onbereikbare van de Chinese cultuur in al haar aspecten. In juli zal zijn boezemvriend en schrijver ‘Augusto’ Gilbert de Voisins hem in China vervoegen en zich een prachtige reisgezel tonen. Het is de bedoeling dat Segalens vrouw Yvonne hem later zal achterna reizen met hun zoontje Yvon. Nadien zal Segalen tewerkgesteld worden als arts bij het Gezantschap in Peking.Vanaf zijn vertrek zal Yvonne aan de hand van zijn brieven nauwkeurig op de hoogte worden gehouden van al zijn doen en laten. Zijn spontane indrukken en ingevingen, zijn inspiratie om romans te schrijven, zijn aankopen van kunstobjecten, zijn emoties, de relatie met zijn vriend, instructies om haar eigen reis voor te bereiden, dit alles schrijft hij haar bijna dagelijks. De brieven zullen als het ware zijn dagboek en reisverslag worden, maar indirect zijn het ook liefdesbrieven die een levendig beeld geven van de amoureuze en intellectuele relatie die hij heeft met zijn ‘Mavone’.Te paard, per trein en per boot leggen beide vrienden een verbazingwekkend parcours af. In gezelschap van intendanten, gidsen, een boy, een kok en een aantal pakezels trekken ze van Peking tot Shanghai. Over de grote vlakte rijden ze naar de Nankou-pas, een poort in de Grote Muur waar miljoenen mensen doorheen zijn getrokken, vanaf de eerste Mongoolse invasies tot de legers van Djengis Khan. Over de Muur schrijft hij vol ontzag: “Die muur is een soort vestingwal van metselwerk en natuursteen, om de 100 m voorzien van een bakstenen toren. Hij is tamelijk nutteloos en erg mooi. Hij ontrolt zich onverstoorbaar over bergen en vlakten (..) En het is merkwaardig om te bedenken, met een huivering en verbazing, dat diezelfde muur die hier in een plooi van het gebergte verdwijnt, langs de hele noordkant van China voortkronkelt en dat we hem na een ononderbroken reis van anderhalve maand bij Lanzhou opnieuw tegenkomen!”In het immense land wisselen het klimaat en landschap, taal en cultuur elkaar aanhoudend af. Van Langzhou naar Xiningfu veranderen de rassen: Tibetanen, Mongolen, Turkestaanse islamieten. Ook het landschap verandert: de bergen worden bosrijk en de hoogten van de eeuwige sneeuw worden bereikt. “Blonde, gele en rode bergen rondom een 10 km lange vlakte, doorsneden door de hier al moddergele en kolkende Huanghe. Aan de overkant een andere, kleinere stad, die het uitzicht nog meer reliëf verleent. Onder ons een spectaculaire wirwar van herfstbomen, grotendeel pruimen- en perenbomen, die door het klimaat en het seizoen nu de mooiste kleuren krijgen: fel paars, rood en oranje, blauwgrijs in de schaduw, geel en strogeel… Een Gaugain van gebladerte. En men verzekert ons dat Sichuan nog mooier is.”De Chinese herbergen zijn primitief en smerig, maar de gasten zorgen voor hun eigen comfort dankzij zelf meegebracht beddengoed, een tafelkleed en bestek. De tochten te paard zijn zeer zwaar en door de vele regens soms onmogelijk. Maar het moreel, noch de gezondheid worden aangetast. Door dit gedwongen oponthoud grijpen beide vrienden de gelegenheid aan om te praten over hun ideeën om te schrijven. Tijdens deze vruchtbare reis, die hun muze wordt, zal heel wat literatuur het levenslicht zien, zoals ‘De Zoon van de Hemel’ (Le Fils du Ciel. Chronique des jours souverains), een roman van Segalen, waarin een denkbeeldige kroniekschrijver het leven van de Guangxu-keizer optekent. Fragmenten van het proza dat hij schrijft, stuurt hij naar Yvonne ter beoordeling en de lezer ziet als het ware de roman ontstaan, wat een uitzonderlijke ervaring is. Het gebundelde reisverslag ‘Brieven uit China’ is zonder meer een juweel. Segalen hanteert een bloemrijke taal die de verbeelding aanspreekt en de lezer meevoert naar een China dat niet meer bestaat. Zijn schrijfstijl is zo divers als de persoonlijkheid van de schrijver zelf: kort en pragmatisch, bijna in telegramstijl wanneer hij instructies geeft aan Yvonne of praktische zaken regelt, lyrisch en prozaïsch als hij zijn reis door het landschap en zijn ontmoetingen met de mensen beschrijft. Het is een wervelwind van dynamiek en kleur. De publicatie van het boek is bovendien erg verzorgd. Het werd door de vertalers voorzien van annotaties en een belangrijk nawoord, waarin veel informatie staat over Segalens carrière als schrijver en zijn relaties met andere mensen. Verder staan er aan het eind van het boek een register en een korte biografie. Bovendien wordt het boek verlucht met zijn eigen – soms naïeve – tekeningen met commentaar, die hij eigenlijk verkoos boven foto’s. Toch heeft hij met zijn ‘Vérascoop Richard’ (een tamelijk log toestel waarmee zogenaamde stereoscoopfoto’s konden vervaardigd worden op glazen platen) een groot aantal foto’s genomen, waarvan er vierentwintig in het boek werden gepubliceerd. De schrijver, die in België en Nederland nauwelijks bekend is, krijgt hiermee een gezicht.
Victor Segalen liet een veelzijdig oeuvre na: romans, essays (waarvan vele onvoltooid), poëzie, libretti, reisdagboeken, korte verhalen, archeologische verhandelingen, toneelstukken... Bij zijn dood hadden slechts enkele mensen een idee van de diversiteit aan werken die hij had nagelaten. Enkel een fractie ervan werd gepubliceerd en pas in de loop van de twintigste eeuw werd dit werk gaandeweg ontsloten.
Mijn gegevens


Gustave Flaubert,
Haat is een deugd
gekozen tot GOUDEN PRIVÉDOMEIN



Kies het mooiste voorplat