Mijn Prive-domein
Mijn Privé-domein

Shortlist
Shortlist


Catalogus
Catalogus


Bijdragen aan website

Recensie

< Vorige pagina
Privé-domein nr. 267
Auteur(s): Arthur Japin
Titel: Zoals dat gaat met wonderen
Dagboeken 2000-2007
Recensent: Jann Ruyters
Bron: Trouw
Geplaatst door: Gerd-Jan Oud
Geplaatst op: 3-10-2008
Waardering: geen waardering bekend


Alles in het leven begint met een? ja?
Arthur Japin: Zoals dat gaat met wonderen. De Arbeiderspers, Amsterdam.ISBN 9789029566766; 462 blz. EUR24,95

Trouw, 20 september 2008

Jann Ruyters

In zijn dagboeken bericht Arthur Japin opvallend openhartig over zijn leven - ook over zijn liefdesleven. Die zijn vurig beleden eerlijkheid neemt de lezer voor hem in.

Je proeft van een mooi leven in 'Zoals dat gaat met wonderen': het dagboek van Arthur Japin dat nu verschijnt in de reeks 'Privedomeinen'. Zijn 450 pagina's notities beslaan de jaren tussen 2000 en 2008. Ze beginnen als Japins roem nationaal en internationaal rijzende is, enige tijd na de verschijning van 'De zwarte met het witte hart'. Ze eindigen vlak na de verschijning van zijn laatste bestseller 'De overgave'. Over die romans gaat het echter maar zijdelings in deze notities, zoals ook het schrijven zelf maar af en toe ter sprake komt. Dit dagboek behandelt het schrijversléven. En dan niet het dubben op de zolderkamer maar de reizen en de prijzen, de bijzondere ontmoetingen, en de korte filosofische overpeinzingen tussen die bedrijvigheid door.

Schrijver/voormalig acteur Japin reist veel. Hij gaat naar Georgië, Italië, Texas. Hij geeft lezingen in de Nederlandse provincie, in een Ghanees dorp, aan een Amerikaanse universiteit. Tijdens die reizen ontmoet hij andere schrijvers zoals Doris Lessing die met lubberend bh-bandje in New Yorkse boekhandel een onbegrijpelijke passage uit eigen werk voorleest. Hij ontmoet Harry Mulisch, die hij bewondert om zijn ontwapenende enthousiasme: "alleen wie niets van het leven heeft opgestoken zou het voor ijdelheid aanzien''. Hij deelt een schrijversuitje met onder meer Arnon Grunberg, met wie het maar niet tot een gesprek wil komen.

Samen met een al te haastige Eveline Herfkens bezoekt Japin Ghana, waar hij eerder al eens met de veel attentere Willem-Alexander en Maxima was. Bij welke gelegenheid de prinses opmerkte dat Japins verliefde vriend Lex in zijn minnaar 'de sleutel tot zijn hemel' gevonden had: een prinselijke metafoor waar de schrijver zelf zeker mee instemde. In door het boek heen verspreide lyrische passages bezingt hij zijn onconventionele seks- en liefdesleven: een 'ménage a trois'. Toen Japin naast Lex nog een nieuwe liefde vond, heeft dat hun samenleven niet verpest: "Al die mensen die er bij zweren dat seks iets exclusiefs hoort te zijn tussen twee mensen, vragen die zich niet af hoe het komt dat ze tijdens het vrijen altijd nog wat handen en openingen overhouden?''

Zo wordt een rijk en rumoerig schrijversleven onbeschroomd uitgestald. Arthur Japin lijkt een gezegend mens. Wint hij de Libris-prijs (voor 'Een schitterend gebrek') dan ligt de winst louter in de ontdekking dat de prijs er niet toe doet omdat hij daarvoor al intens gelukkig was.

Ondertussen zit je bij sommige van deze persoonlijke confidenties ook wat ongemakkelijk op je stoel te schuiven. Waarom wil hij dit alles kwijt? Hoe intiem ook, dit is niet een dagboek dat is geschreven om met het slot erop onder het hoofdkussen te worden verstopt. Vaak klinkt in de tekst al de lezer mee. Bijvoorbeeld wanneer de 'individueelste individualist' Japin in verzet komt tegen consensus en groepsdwang, dan proef je de onzichtbare tegenstander die hij via deze notities wil tegenspreken. Her en der pleit de schrijver voor liefde en openheid. Tolerantie komt van tollere, ofwel optillen, aldus Japin: ?Je bent een last maar ik zal je dragen''. In de nasleep van de moord op Theo van Gogh verzucht hij dat hij wil emigreren uit een land waar het recht tot kwetsen als een groot goed wordt verdedigd.

Japin ziet de cynische critici ook al aankomen. Wanneer zijn vriend hem verwijt dat hij te veel van zichzelf prijsgeeft in interviews ("Je wijst waarop ze moeten schieten'') spreekt de schrijver hem echter tegen: ?Door me kwetsbaar op te stellen, houd ik de eer aan mezelf.''

En inderdaad, gaandeweg verlies je je verzet. Deze notities mogen soms wee en pathetisch zijn, ze zijn even vaak helder, eigenzinnig, soms aangenaam met elkaar in tegenspraak en bewust provocatief. Japins vurige drang tot openhartigheid is geen koketterie; de schaamteloosheid is hem ernst. En zo neemt hij je de wapens uit handen.

"Alles in het leven begint met een ja'', citeert Japin de Braziliaanse schrijfster Clarice Lispector instemmend. Dat mag een verre variatie op onze eigen Wim Sonneveld zijn ('zeg maar ja tegen het leven!'), een strijdbaar motto is het wel.

Mijn gegevens


Gustave Flaubert,
Haat is een deugd
gekozen tot GOUDEN PRIVÉDOMEIN



Kies het mooiste voorplat