Mijn Prive-domein
Mijn Privé-domein

Shortlist
Shortlist


Catalogus
Catalogus


Bijdragen aan website

Recensie

< Vorige pagina
Privé-domein nr. 80
Auteur(s): George Sand/Alfred de Musset
Titel: Een moeilijke liefde
De correspondentie tussen George Sand en Alfred de Musset en een keuze uit het dagboek van George Sand
Recensent: Ed Schilders
Bron:
Geplaatst door: Gerd-Jan Oud
Geplaatst op: 25-1-2007
Waardering: geen waardering bekend


Vrouw
Ze ging met Chopin naar Mallorca en maakte een bergtocht met Franz Liszt. Alexandre Dumas de jonge noemde haar 'mamma' en Gustave Flaubert schreef haar meestal aan met 'dierbare geëerde collega'. Verder had ze een relatie met Alfred de Musset en correspondeerde ze met de criticus Sainte-Beuve.

George Sand, de auteursnaam van Aurore Dupin (1804-1876), zag je tot voor kort meestal in gezelschap van een man. Haar correspondentie met Musset en die met Flaubert kregen een plaats in de reeks Privé-domein; de briefwisseling met Sainte-Beuve verscheen in Genève en Een winter op Majorca is tot op heden haar enige boek dat in Nederland een herdruk mocht beleven. Vrijen met dichters en componisten, epistolair de liefde bedrijven (niemand werd vaker door haar gezoend dan Flaubert, zij het op papier), dat heeft de reputatie van George Sand een beetje te veel met de maan beschenen. 'Haar relaties zijn even belangrijk als haar werk', schrijft een encyclopedie zelfs. En een ander naslagwerk roemt haar als 'pleitster voor het recht op liefde', waarmee op haar vroegste romans gedoeld wordt. Daarvan is Indiana vorig jaar in vertaling verschenen. Het is een overspelroman, enerverend uitgewerkt. De dreigende dubbele zelfmoord van de twee geliefden zal niet plaats vinden, wat jammer is. Het eind is nu misschien net iets te lang en zeker te gelukkig.

Van Sand's roman-oeuvre was tot de jaren negentig slechts zeer weinig in het Nederlands vertaald. Ze is er, in Nederland, niet minder gehaat om geweest. Haar boeken stonden op de Index, een deel wegens haar vrijzinnige opvattingen over liefde en huwelijk, later werk wegens haar identificatie met het socialisme. De eerste vertaling van een werk van Sand, Mejonkvrouw La Quintinie (1864) werd door protestanten uitgegeven om katholieken te laten genieten van de verderfelijkheid van de katholieke geestelijkheid. Het gevolg was een forse polemiek waarbij de jezuïeten onder leiding van pater Van Meurs optrokken tegen de Evangelische Maatschappij. De discussie heeft vijf jaar geduurd, maar Sand is binnen het literair geweten van iedere katholieke criticus tot de jaren dertig het toonbeeld gebleven van een gevaarlijke vrouw.

Nog in 1925 schreef pater Gielen in zijn Standaardcatalogus: 'Zij huwde in 1822 en scheidde 10 jaren later. Leidde een ongebonden leven (Musset, Chopin). Zonder godsdienst, op 't laatst van haar leven vaag pantheïstisch, een tijdlang opgewonden socialiste.'

Hij had er nog aan kunnen toevoegen dat ze rookte. Charmant zijn ook de motieven waarmee een biografie over Sand in 1912 wordt afgekeurd voor gebruik op gymnasia en de hbs: 'G. Sand is een gevaarlijke schrijfster; bloemen bevatten vaak doodelijk gif.' Het klassieke verwijt uit de negentiende eeuw is echter dat Sand een 'onvrouwelijke vrouw' is.

Maar Sand heeft ook altijd vrienden gehad die haar indrukwekkende persoonlijkheid op haar juiste waarde geschat hebben. Een aantal van hen vormt de 'Groupe de recherches sur George Sand', verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. De groep is (mede)verantwoordelijk voor lezingen, tentoonstellingen, en vertalingen. De jarenlange burenruzie met betrekking tot Mejonkvrouw La Quintinie is bijvoorbeeld door de groepsleden Joop Stoelinga en Suzanne van Dijk gedetailleerd in kaart gebracht in George Sand, nouvelles recherches (1983) en vanaf 1992 is de vertaling van Sand's werk op gang gekomen: De geschiedenis van mijn leven en Indiana (beide uitgegeven door De Geus) en Lavinia en Metella (beide bij Boekwerk). In het najaar zal Sand's correspondentie met haar dochter Solange verschijnen en ook een vertaling van de roman Lélia is in voorbereiding.

Rest ons nog één Sand. Die welke we bijvoorbeeld in de brieven aan Flaubert leren kennen. Het is de Sand die werkt om 'tabak en schoenen' te kunnen kopen en die schrijft om met haar kinderen te overleven. George Sand, de werkende vrouw.

Copyright: Schilders, E.

Mijn gegevens


Gustave Flaubert,
Haat is een deugd
gekozen tot GOUDEN PRIVÉDOMEIN



Kies het mooiste voorplat