Mijn Prive-domein
Mijn Privé-domein

Shortlist
Shortlist


Catalogus
Catalogus


Bijdragen aan website

Recensie

< Vorige pagina
Privé-domein nr. 223
Auteur(s): Jean Schalekamp
Titel: Dr. Freud heeft hier gewoond
Een Parijse kroniek uit de jaren vijftig
Recensent: Gerd-Jan Oud
Bron:
Geplaatst door: Gerd-Jan Oud
Geplaatst op: 16-3-2007
Waardering: waardering: 3 uit 5


Jean Schalekamp, Dr. Freud heeft hier gewoond
Zonder verwachtingen begon ik in Schalekamps memoires te lezen en van meet af aan boeide zijn verhaal me. Waarom is niet gemakkelijk te zeggen. Misschien zijn het de sfeerbeelden. Misschien zijn het de herinneringen die zijn verhaal oproept aan mijn oude Franse geliefde en het leven in Frankrijk. Of is het de weemoed die het boek ademt?

Parijs in de jaren ’50, veel jazz en een vleugje existentialisme. Maar ondanks dat je in het boek wel de tijdgeest proeft, gaat het boek daar niet over. Het is ook geen verhaal over het vrije leven en het bohémienachtige bestaan van een jonge student in een wereldstad. Schalekamps memoires gaan voornamelijk over zijn seksleven en liefdesavonturen. En dan toch met name over het eerste aspect.

Het boek begint al gelijk goed. Schalekamp komt in Parijs aan, vindt een hotel en duikt gelijk met een hoertje het bed in. Naast zijn jacht op ‘gewone’ vrouwen is dit een terugkerend thema in zijn boek. Hij schrijft er verbluffend openhartig over - hetgeen echter gek genoeg meteen de vraag oproept wat hij allemaal heeft verzwegen in zijn memoires.

Schalekamp weet je nieuwsgierigheid te prikkelen. Je bent steeds benieuwd naar wat er gaat volgen. Dat komt ook doordat Schalekamp weliswaar in naam studeert, maar geen vaste bron van inkomsten heeft. Zijn moeder stuurt hem regelmatig geld en daarvan leeft hij. Maar het is zelden voldoende. Pas als ze haar huis verkoopt en hem de opbrengst geeft, zit hij even goed bij kas. De rest van de tijd verdient hij iets bij met tijdelijk werk, zoals oud papier ophalen. Hij leeft soms van de hand in de tand en dat maakt zijn levensloop onvoorspelbaar, hoewel hij zeker niet kiest voor een totaal ongebonden bestaan. Zijn moeder blijft toch het veilige vangnet op de achtergrond.

Naast seks is geld - of beter gezegd het gebrek daaraan - dus een belangrijk thema in Schalekamps memoires. En dan de weemoed. Die wordt nog eens versterkt doordat Schalekamp later terugkeert naar de plekken waar hij heeft geleefd en rondgezworven. Deze passages zijn in het boek cursief gedrukt. Bijna zonder uitzondering wordt erin beschreven hoezeer de omgeving is veranderd en dat versterkt nog eens de vergankelijkheid van al zijn belevenissen. Misschien is dat nog wel waar het boek het meest om draait, de onvermijdelijke en onomkeerbare vergankelijkheid van het bestaan. De tijdelijkheid van passies, de korte duur van seksueel genot, de teloorgang van Schalekamps liefdesavonturen en vriendschappen.

“Ik ben tweeënzeventig en probeer terug te kijken op een periode waarin ik zevenentwintig was en me begon af te vragen wat ik nu eigenlijk met mijn leven aanmoest (…) Tweeënzeventig, en ik verbaas me erover dat ik zo weinig van die zevenentwintigjarige jongen weet. Wat heb ik met hem te maken? Hij is een vreemde voor me, en ik voor hem. Toen hij er was, was ik er nog niet. Nu ik er ben, bestaat hij niet meer. En toch ben ik hem en is hij mij” (206).

Dat is wel zo’n beetje de meest diepzinnige observatie uit Dr. Freud heeft hier gewoond want Schalekamps memoires hebben verder weinig diepgang. Het zijn herinneringen aan een genotzuchtige en richtingloze periode uit zijn leven. Maar daarmee typeert zijn verhaal ongewild toch ook de existentialistische tijdgeest. Te zijner tijd zal ik het graag nog eens herlezen als de weemoed me weer parten gaat spelen.
Mijn gegevens


Gustave Flaubert,
Haat is een deugd
gekozen tot GOUDEN PRIVÉDOMEIN



Kies het mooiste voorplat