Het ♣ geeft de mate van aanbod aan in het tweedehands circuit. Dit omvat het aanbod in antiquariaten en de Slegte, het aanbod op boekenmarkten en het aanbod via internet (antiqbook, boekwinkeltjes, marktplaats). Over de toekenning van het aantal klavertjes aan een boek kun je van mening verschillen. Mijn inschatting is gebaseerd op ruim twee jaar zeer intensief volgen van het aanbod langs alle bovengenoemde wegen.

 

Doelbewust heb ik de waardering op het aanbod toegespitst en niet op een criterium als de vraag. Het aanbod is veel beter meetbaar dan de vraag en is bovendien een objectiever criterium. Maar het zegt natuurlijk niet alles. Sommige boeken zijn zeer goed verkrijgbaar maar zijn niet erg gewild. Annie Romein-Verschoor is daar het beste voorbeeld van. Bepaalde delen zijn erg gewild bij een wat groter publiek, maar ze zijn moeilijk verkrijgbaar. Boudewijn Büchs Een boekenkast op reis bijvoorbeeld.

 

Sommige boeken zijn slechts bij een klein groepje verzamelaars geliefd omdat ze bijna niet meer te vinden zijn: Benjamin, Berlioz, Bernhard, Brecht, Brouwers, Byron, Craft, De Custine, Douglas, Hamsun, Heine, Hugo, Jünger, Madame de Sévigné, Mahler, Milosz, Morand, Neruda, Palinurus, Svevo, Yeats, Woolf, Zweig, Sartre’s brieven. De oudere delen van Canetti (Wat de mens betreft), Thomas Mann (Dagboek), Céline (Brieven), Singer (Op Zoek) en Nietzsche (Uit mijn leven).

 

Vraag en aanbod worden ook beïnvloed door liefhebbers die zich alleen richten op een bepaald segment van de reeks, bijvoorbeeld alleen op componisten of de Russen. Alle componisten zijn moeilijk te vinden. Ook de meeste Russen worden maar heel weinig aangeboden: Aksakov, Bakoenin, Boecharina, Boelgakov, Chodasevitsj, Dostojevskaja, Gontsjarov, Gorki, Hippius, Nabokov, Pasternak & Freidenberg, Petsjerin, Sjklovski, Sjostakovitsj, Sorokin, Toergenjev, Tolstoj, Tsjechov, Tsjoekovskaja, Tsvetajeva (nr. 73), Wassiltschikov. Deze zijn allemaal zeldzaam tot zeer zeldzaam.

 

Het aanbod heeft natuurlijk te maken met de oplage van de editie en het jaar van uitgave. Delen met kleine oplages (2000) zijn zeldzamer dan delen met grote oplages (10.000 of meer). Oude uitgaven zijn over het algemeen moeilijker te verkrijgen dan recente, hoewel dat voor Privé-Domein soms ook helemaal niet geldt. Een voorbeeld. Hekensabbat (nr. 7) van Sachs uit 1967 is herdrukt en is nog steeds goed verkrijgbaar, terwijl Dagboek van een teleurgesteld man (nr. 210) van Barbellion uit 1997, slechts sporadisch wordt aangeboden. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor betrekkelijk recente uitgaven van Brouwers, Saint-Simon, Man Ray, Hölderlin, Pessoa (Mijn droom is van mij), om er enkele te noemen.

 

 

 

Bij oude delen is het vaak heel lastig om een 1^e druk te vinden die nog in goede staat verkeert. Niet-opengesneden exemplaren zijn natuurlijk nog veel zeldzamer. Heel veel oude boeken zijn sterk vergeeld, slecht opengesneden en/of sterk mishandeld, waardoor ze niet meer gewild zijn bij verzamelaars en niet veel meer waard zijn.

 

De prijsstelling van een deel houdt vanzelfsprekend verband met vraag en aanbod. De betere antiquariaten die goed op de hoogte zijn van de markt, bieden zeldzame delen, en delen waar veel vraag naar is, vaak aan voor een bedrag tussen € 30,- en € 45,-. Soms is er een uitschieter. Zo werd Lord Byrons Brieven en dagboek onlangs aangeboden voor € 60,- en Büchs Een boekenkast op reis voor maar liefst € 125,-. Bij de prijzen valt op dat de antiquariaten in de Randstad duurder zijn dan elders in Nederland. Sowieso kunnen de prijzen sterk variëren. Tim’s herinneringen (nr. 84) van Timmerman wordt bij de duurdere antiquariaten aangeboden voor € 40,- tot € 45,- maar als je geluk hebt staat het soms ook te koop voor € 20,-.

 

Bij de prijsstelling speelt populariteit evenzeer een rol. Voor Boudewijn Büch wordt veel geld gevraagd (en neergeteld), hoewel Een boekenkast op reis (nog)niet eens tot de meest zeldzame delen behoort. De bekendheid van de auteur is natuurlijk van belang. Nietzsche en Canetti zijn bekend en daardoor is er naar hun Privé-Domein delen meer vraag dan naar bijvoorbeeld Bernhard, Erens of Morand. De prijzen liggen dan ook doorgaans hoger terwijl het goed mogelijk is dat er van deze delen meer aanbod is dan van de ‘onbekende’ auteurs.

 

Wat een redelijke of goede vraagprijs is voor een boek, is dus van meerdere factoren afhankelijk. Je moet eigenlijk de markt kennen om de prijs goed te kunnen bepalen. De mate van verkrijgbaarheid geeft in ieder geval een redelijke indicatie voor de prijsstelling, hoewel het duidelijk zal zijn dat daarmee nog lang niet alles is gezegd.

 

Wanneer we uitgaan van de huidige marktprijzen – die zoals gezegd aardig uiteen kunnen lopen – en kijken naar de mate waarin een boek wordt aangeboden, dan kan de volgende prijsstelling als richtlijn dienen (hierbij wordt verondersteld dat het boek in goede staat verkeert):

Andere belangrijke factoren voor de prijsstelling zijn: 1^e druk of niet, de staat van het boek, de bekendheid van de auteur, de vraag naar het deel en de omvang van het boek. Vanzelfsprekend stijgt de prijs aanzienlijk zodra het boek niet meer verkrijgbaar is.

 

 

 

De volgende delen zijn naar mijn overtuiging tamelijk zeldzaam tot zeer zeldzaam:

 

 

De volgende boeken werden maximaal twee keer aangeboden in de afgelopen jaren (natuurlijk voor zover ik heb kunnen nagaan):

 

* = 1 keer, ** = 2 keer

 

Wanneer je niet alleen naar het aanbod kijkt maar ook naar de vraag, dan zijn dit denk ik de meest gezochte delen: